Transmission naturala e familiala de la lenga occitana
Congrès europèu sus la transmission naturala e familiala de la lenga occitana e de lengas minoritàrias d’Euròpa organizat lo 20 e 21 de novembre a Tarba per l’IEO.
La transmission naturala d’una lenga, dins las familhas, entre las generacions, dins l’encastre professional, dins l’environament social, es indispensable per la transmission de tota lenga. Aquesta transmission es reconeguda per totes los lingüistes coma un biais fòrça eficaç per transmetre una lenga.
Solament, uèi la transmission naturala de l’occitan es paura. Es essencial de tornar activar aqueste mejan de transmission de la lenga occitana en mai de la transmission assegurada per l’escòla e los corses per adultes, per assegurar aital un desvelopament de la lenga per las decennias que venon.
Totas las politicas lingüisticas d’Euròpa e del mond an pres en compte aquesta dimension. Manca uèi en Occitània una vertadièra soscadissa sus aquestas problematicas, d’objectius clars e d’accions concretas de menar de dimension interregionala.
Es per aquò que l’Institut d’Estudis Occitans organiza los 20 e 21 de novembre de 2009 a Tarba un congrès sus aquel tèma.Seguidas del congrès
Un document de sintèsi de las diferentas intervencions del congrès serà publicat. Aqueste guida pratic per la transmission familiala e naturala de l’occitan serà difusit dins tota Occitània a escala granda.De talhièrs pels parents a prepaus de la transmission familiala de la lenga occitana seràn organisats en 2010.
Editorial del programa del congrès, per David Grosclaude, President de l’Institut d’Estudis Occitans.
Tornar téisher lo ligam
La question de la transmission familiau qu’ei ua question màger entà l’aviéner de la lenga occitana.
Pendent detzenats d’annadas, tot qu’estó hèit entà que los pairs e deishèssen de transméter la lenga aus mainatges. Qu’èra un element centrau de la politica lingüistica en França. Tà l’occitan e las autas lengas de França qu’estó quasi lo còp de la mort. Tot qu’èra hèit entà que los pairs estossen vergonhós de la lor lenga. Que calèva que los mainatges estossen copats de la lenga qui’s parlavan sovent los pairs enter eths.N’ei pas necessari d’estar hòrt sapient en psicologia entà compréner qu’aquò avó consequéncias malastrosas sus ua generacion, e quitament sus mantuas. L’occitan, com las autas lengas minorizadas, qu’èra ua lenga vergonhosa. N’èra quitament pas ua lenga. Tot aquò qu’averé podut miar la lenga occitana a la mort ; mes a maugrat de tot qu’a resistit.
Uei que devem tornar téisher lo ligam lingüistic familiau quan ei enqüèra possible o que’u cau tornar crear, còps que i a dens un paisatge arroeinat. Los domaus psicologics de decenias de denigrament e de mesprètz non pòden estar denegats. Que’us cau conéisher, que’n cau préner la pagèra entà bastir la politica lingüistica de doman.
Ua generacion navèra qu’ei a vóler préner en carga l’aviéner de la lenga. Aquesta qu’a besonh de conéisher aquera istòria dab las dolors e los traumatismes qu’engendrè. Que comprenerà miélher las dificultats qui trobarà suu camin qui a causit.
Que cau ajudar aquera generacion en li amuishar que la transmission de la lenga en familha e’s pòt apear sus aisinas exterioras com l’escòla o los mèdias per exemple. De tornar socializar la lenga occitana no’s pòt pas har shens arrevitar la transmission familiau. En un sègle totun lo monde qu’a cambiat. La lenga qu’ei tostemps un objècte politic mes l’environament qu’ei diferent ; los enjòcs non son pas los d’un còp èra.
L’occitan qu’ei un ben collectiu. Qu’ei lo de tots los qui’u parlan e de tots los qui, per non pas estar locutors, desiran totun que d’autes, qui vieneràn après eths, e’u poscan parlar.
David Grosclaude, President de l’Institut d’Estudis Occitans.
