Un pauc d’istòria
Çò que sonam occitan, o lenga d’òc, es aquesta lenga latina que se parla dins set regions de sud de França (levat Rosselhon e païs Basc). L’occitan es tanben parlat dins dotze valladas aupencas d’Itàlia e en Val d’Aran en Espanha.
![]()
Lo mot de lenga d’òc s’encontra per un dels primièrs còps en cò de Dante, dins De vulgari eloquentia, ont classa las lengas romanas d’aprèp lo biais de dire òc dins caduna d’elas (oïl, òc, si). Los tèrmes « occitan », « lenga occitana », « Occitània », certificats en fin del sègle XIII, demòran d’un emplec rar fins a la debuta del sègle XX. Foguèron popularisats pel moviment occitanista.
A L’Edat-Mejana, l’occitan es utilisat en literatura, mas tanben per la redaccion de documents non literaris. L’arribada del francés se faguèt al moment que l’occitan èra definitivament a prendre la plaça del latin dins la lenga escrita usuala.
Al sègle XX la lenga d’òc unifica son ortografa. S’inspira de la grafia en usatge dins los tèxtes medievals. Aquela ortografa, dicha classica, amenuda a l’escrich las diferéncias dialectalas en tot respectant cada dialècte. En Provença, una autra grafia, que se ditz mistralenca demòra correnta coma la grafia classica.
Tre la fin del sègle XIX, se remarca una cabussada granda de l’emplec social de l’occitan dins las vilas qu’aribarà puèi dins lo campèstre (1940-50). En contre partida se desvelopa l’accions dels moviments culturals e literaris per la promocion e la conservacioàn d’aqueste patrimòni. Lor procediment es de tornar desvelopar l’emplec de la lenga dins lo camp dels medias, institucions, organismes d’ensenhament e dins la vida vidanta.
